Gamze İspirli

ERZURUM ARTIK ÇARŞI PAZAR DEĞİL!

18.10.2017 Gamze İspirli
Erzurum’un gündeminde son günlerde ekonomi başlığının ön planda olduğunu görüyoruz. 
 
 
Erzurum’un üçüncü MNG Mall’ın açılışının Erzurum ekonomisine yankıları konuşuluyor. 
 
 
İktisat alanında yüksek lisans eğitimi alan ve Tüketiciyi Koruma Derneği Başkanlığı yapan bir gazeteci bu yöndeki analizlerimi okuyucularımla paylaşmak istiyorum. 
 
 
Meşhur türküde geçen Erzurum çarşı pazar ifadesi şimdilerde yerini AVM’lere bıraktı. 
 
 
Modernleşme ve teknoloji, ne çarşı bıraktı ne de pazar… 
 
 
AVM’ler tüketim ekonomisinin yoğunluk kazandığı ekonomik argümanlardır, bu açıdan AVM’de ne saat vardır, ne de pencere vardır, zamanın nasıl geçtiğini görmeniz hep engellenir, amaç tüketim odaklılığını sağlamaktır. 
 
 
Kapitalizmin en sevdiği kavram tüketimdir. 
 
 
Erzurum gibi soğuk hava şartlarının hüküm sürdüğü bir kentte insanlar kışı hep kapalı mekanlarda geçirdiği için bu durum AVM’ler açısından avantaj oluşturuyor… 
 
 
Açılışı Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan tarafından yapılan MNG MALL’ı detaylı şekilde dolaşma imkanı buldum… 
 
 
Hükümet Erzurum’u önemsiyor. Ortada 400 milyon TL’lik ciddi bir yatırım var… 
 
 
60 bin metrekare büyüklüğü ile 165 mağazanın yer aldığı kapsamlı bir alışveriş merkezi. 
 
 
İstihdam yönüne gelince şunu söyleyebilirim, Erzurumlu olmayanların işletmelerde yoğunluklu olarak bulunduğuna tanık oldum… 
 
 
Fiyatlar piyasanın biraz üzerinde örneğin kentte 3, 3.5 TL’YE yediğiniz bir lahmacunu AVM’de 5, 5.50 TL’ye yiyebiliyorsunuz… 
İstihdam boyutuna baktığımızda bu açıdan da olumsuz bir durum söz konusu… 
 
 
Erzurum gibi işsizliğin yoğun olduğu bir kentte önceliğin
 
 
Erzurumlulara verilmesi gerekiyor… 
 
 
Erzurum’un imkânlarından yararlanacaksınız, buradan kazanç sağlayacaksınız, kent insanına öncelik tanımayacaksınız. 
Erzurumlu yüzlerce üniversite mezunu donanımlı insan İŞK Kur kayıtlarında iş beklerken, kent dışından gelenlerin hangi kriterlerle işe alındığına pek anlam veremedim. 
 
 
Kendi insanımıza sahip çıkmadığımız müddetçe kentteki göç olgusunun önüne geçemeyiz. 
 
 
Bu konunun gündeme gelmesi gerekiyor, bu durum Erzurum’daki bazı çağrı merkezleri içinde geçerli. 
 
 
Gelelim Erzurum’daki küçük esnafın duruma… 
 
 
Esnaf şimdilerde dev alışveriş merkeziyle rekabet etmenin çabasında…
 
 
Erzurum kent ekonomisindeki mağazalar bomboş... 
 
 
Elbette ki dünyanın hiçbir yerinde esnafa “ buraya yatırım yapamazsınız” ifadesini kullanamazsınız... 
 
 
Globalleşen dünya da bu konudaki girişimler anlamsızlık ifade eder. 
 
 
Sorun bugüne kadar bir araya gelemeyen kent esnafı. 
 
 
Kolektif çalışma ruhunu n olmayışı, şimdilerde yeni alışveriş merkezlerini kente taşıyor. 
 
 
Gelişmelere ayak uyduramayan müşteri memnuniyetine önem vermeyen esnafın bu rekabet şartlarında ayakta kalması imkansız… 
 
 
Suratı asık, müşteriyi azarlayıp duran, fahiş fiyatla ürün satan, post cihazı dahi kullanmayan, sattığı ürünün arkasında durmayıp tüketici haklarına önem vermeyen esnafın tutumu , bu olumsuzlukların yaşanmasında önemli rol oynuyor. 
 
 
İşini hakkıyla yapan esnafa sözümüz yok ancak, tüketici haklarını hiçe sayan esnaflardan şikayet edenlerin çoğunlukta olduğuna tanık oluyoruz.. 
 
 
Esnaf odası ,bu konularda esnafı eğitmelidir… 
 
 
Erzurum esnafı birbirini eleştirip, kuyusunu kazarken, AVM’ler popülerliğini koruyor. 
 
 
Kent ekonomisi konjonktürlere bağlı olarak kendini yönlendiriyor. 
Bağ Kur primini ödeyemeyen, vergisini dahi zor veren esnaf önemli sorunlar yaşıyor. 
 
 
Özellikle küçük esnaf teknolojinin getirdiği olumsuzlukları yoğun bir şekilde yaşamaya devam ediyor. 
 
 
Büyük alışveriş merkezlerine yönelen tüketici, küçük esnafın yaşadığı olumsuzlukların artmasına neden oluyor. 
 
 
Kent ekonomisinde önemli yeri bulunan esnaf, alım gücünün düşüklüğü ve durgunluktan dolayı önemli sorunlar yaşıyor. 
Küçük esnaf son dönemlerde rekabet etme sorununu bariz bir şekilde yaşıyor. 
 
 
Hemen her sektörde, önemli durgunluklar hakim. 
 
 
Kentte ekonomi açısından lokomotif oluşturan esnaf, göç olgusunun önlenmesi ve istihdamın artması adına önemli bir yere sahip, bütün bu faktörlerin göz önüne alınması gerekiyor. 
 
 
Erzurum da kolektif çalışma ruhunun yeterli olmaması kent ekonomisinin olumsuz bir seyir izlemesine neden oluyor. 
Mali krizi atlatmak için birliktelik adına çizilmesi gereken tabloda sıfırlarla dolu. 
 
 
Yatırımcı bir araya gelemiyor. 
 
 
Yatırım ve üretime yönelenler eleştiriliyor. İklim şartları, pazarlama sorunları gibi nedenlerden dolayı Erzurum’da fabrika kurulamıyor. 
Erzurum da kolektif çalışma bilinci yok denecek kadar az, sermaye derseniz sınırlı. 
 
 
 
Bu durumun oluşturduğu boşluğu tüketim ekonomisinin yoğunluklu olduğu kentlerde yatırıma yönelen firmaların ilgisi çekiyor. 
 
 
Tüketim ekonomisine yönelik bir kent olduğumuz için şimdi feveran ediyoruz, 
 
 
Oysa durum çok boyutluluk taşıyor. 
 
 
Kentteki sermayenin bir araya gelmesi ve sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması yönünde rasyonel çözümler üretilmediği için hep sorun yaşadık. 
 
 
Erzurum hep bu noktada kaybetti. 
 
 
MNG Malldaki müşteri yoğunluğunun kent ekonomisinde dengeli dağıtımının sağlanması rekabet şartlarına uymaktan, kendini geliştirmekten geçer. 
 
 
Tüketicide bu noktada bilinçli olmalı, ürün satın alırken ekonomik ve kaliteli olmasına dikkat etmeli, tüketici haklarına uygun hareket eden işletmeleri tercih etmelidir. 
 
 
Kısacası, Erzurum artık çarşı pazar değil, ona göre herkes üzerine düşeni yapmalıdır.  
BU YAZININ EKLENME TARİHİ 18-10-2017
  
Yazarın Diğer Yazıları